OLMA PAYVANDTAGLARINI KOʻPAYTIRISH USULLARI - B.X.Xalmirzayev; D.S.Normurodov; M.Musinova (Лучшие интеллектуальные исследования, 2024)
Olma keng tarqalgan meva ekinlardan boʻlib, umumiy bogʻlar maydonning yarmidan koʻprogʻini olma tashkil qiladi. Olma mazali boʻlganligidan yangiligicha, qayta ishlangan holda isteʼmol qilinadi. Olmadan konserva, povidlo, pastila, pyure, marmelad, murabbo, sharbat, vino, kompot, qoqi va boshqa mahsulotlar tayyorlanadi. Oʻzbekistonda yetishtiriladigan olmalar tarkibida oʻrtacha 80,5-86,5% suv; 9,6- 14,8% shakar; 0,31-0,91% kislotalar; 0,27-0,48% eruvchan pektin; 0,025- 0,060% yaqin oshlovchi moddalar; 0,10-0,45% mineral tuzlar va bir qancha vitaminlar bor. Olmaning (qishda yangi uzilgan mevalar kam boʻlganda) vitaminlarga boy, yaxshi saqlanadigan qishki navlari ayniqsa, qimmatlidir. 100 g yangi uzilgan olmada bor-yoʻgʻi 47 kilokaloriya mavjud. Unda yogʻlar deyarli yoʻq. Biroq tarkibi uglevodlarga boy boʻlgani uchun toʻyimlilik darajasi yuqori. Shu sababdan ozishni istaganlar uchun yaxshi oziq boʻla oladi. Olmada S, V1 , V2 , R, Ye, A vitaminlari, kaliy, marganes va temir moddalari koʻp miqdorda mavjud. S va V vitaminlari barcha aʼzolarda modda almashinuvini yaxshilaydi. R va Ye darmondorilari organizmni yoshartirib, teri va toʻqimalar holatini tiklaydi. Kaliy moddasi arterial qon bosimini meʼyorlashtirishi, tish emali va suyak toʻqimalarini mustahkamlashi tadqiqotlarda koʻp bora oʻz isbotini topgan. Olma tarkibidagi pektin esa organizmdan ortiqcha xolesterinni chiqarib yuborishga koʻmaklashadi, shuningdek, qandli diabet kasalligidan uzoqlashtiradi. Bu modda yana yuz terisining tarang va tiniq boʻlishini taʼminlaydi