MOYLASH TIZIMIGA TEXNIK XIZMAT KO‘RSATISH - Muqimova Davlatxon Karimovna; Abdulxamidov Akmaljon Adixam o‘g‘li (Лучшие интеллектуальные исследования, 2023)
Dvigatelning ishlash jarayonida uning kartendagi moy sathi kamayib, sifati o‘zgaradi. Bular dvigatelning buzilishiga va boshqa nosozliklar kelib chiqishga sabab bo'ladi. Dvigatelning ishlash jarayonida moy sifati yomonlashishiga sabab, unda metall zarrachalari va yonilg'i qo‘shilib ifloslanishi hamda oksidlanishidir. Shuningdek, moyda moylash sifati yaxshilovchi qo‘shimchalarning kamayib borishi uning sifatini pasaytiradi. Moy tarkibidagi mexanik aralashmalar, metall zarrachalaridan iborat bo‘lib, bular ikki ishqalanuvchi sirtning bir-biriga nisbatan sirpanishidan hosil bo‘ladi. Mineral aralashma (qum, chang)lar, havo bilan moyga qo‘shilib, uning moylash hususiyatini kamaytiradi. Moy tarkibida mexanik aralashmaning miqdori 0,2% dan oshmasligi kerak. Shu bilan birga havodagi kislorodning ta’siri bilan moy oksidlanib qoladi va karterga tushib, qizigan va kirlangan moy bilan aralashib keladi. Kislotalar oksidlovchi modda hisoblanib silindrlar devori, porshen halqasining yemirilishida va zanglashga uchrashida asosiy omil hisoblanadi. Shuningdek, bu modda podshipniklarda ishqalanishga qarshilik ko‘rsatuvchi muhit yaratadi. Smolalar esa porshenda va porshen halqasida laksimon qatlam hosil qiladi hamda ular qo‘zg‘aluvchanligini keskin kamaytiradi. Mayda kolloid va erigan yoki quyqa holida karterga tushuvchi (qattiq aralashmalar, ya’ni karbon, karboid va kokslar) moy kanallari va naychalaridan o‘tib (moy aylanib o‘tishini sustlashtirib) ishqalanuvchi sirtga ta’sir etib, ularda qirilgan, chizilgan yuzali (abraziv) yeyilish hosil qiladi [1,2, 5-8].