HUQUQBUZARLIKLAR VIKTIMOLOGIK PROFILAKTIKASI SOHASIDAGI XORIJIY TAJRIBALAR - Yuldashev Rasulbek Tulibay o’g’li (Лучшие интеллектуальные исследования, 2024)
KIRISH. Аyrim davlatlarda maʼmuriy hududlarda jamoat tartibi saqlash va huquqbuzarliklarni oldini olish faoliyati turlicha yoʼllar, usullar bilan taʼminlanadi. Ushbu sohada har bir davlat oʼziga xos tajribaga ega boʼlib, ularni oʼrganish hamda yurtimizda jamoat tartibini saqlash va huquqbuzarliklarni oldini olish tizimiga tatbiq etish bugunning dolzarb talablaridan biridir. Maʼmuriy hududlarda jamoat tartibi va xavfsizligini taʼminlash borasida xorijiy davlatlar toʼplagan tajribani oʼrganish bu masalaga tizimli yondashuvni talab qiladi. Shu sababli, koʼzlangan maqsadga erishish uchun quyidagicha yondashish maqsadga muvofiq deb oʼylaymiz Xorijiy davlatlar jamoat tartibi va xavfsizligini taʼminlash tizimlari. Har bir davlatning jamoat tartibi va xavfsizligini taʼminlash tizimi boshqa mamlakatlarnikidan muayyan xususiyati bilan ajralib turadi. Maʼlumki, Sobiq ittifoq davrida hatto huquqbuzarliklarni oldini olish sohasida ham sinfiylik nuqtai nazaridan kelib chiqdilar, mafkuraviy mazmunga eʼtibor qaratdilar. Kommunistik jamiyat qurilishi bilanoq, jinoyatchilik oʼz-oʼzidan yoʼqolib ketadi, degan utopistik tasavvurlarni zoʼr berib odamlar ongiga singdirdilar, natijada Sobiq ittifoqdosh Respublikalar hayotidagi jinoyatchilikninig asl holatini buzib koʼrsatdilar. Huquqbuzarliklarga qarshi kurash real voqealik talablariga javob bermas, jinoyatchilikninig oldini olish boʼyicha ichki ishlar organlarininig faoliyatida baʼzi jihatlarga, jumladan huquqbuzarliklarning viktimologik profilaktikasi faoliyatini amalga oshirishga umuman eʼtibor berilmas, bu sohada jinoyat sodir etilishi bilanoq darhol jinoyatchini jazolash siyosatiga urgʼu berilar, tergov va sud jarayonida sodir boʼlgan huquqbuzarliklarning barcha tafsilotlari aniqlab oʼtirilmas, profilaktika inspektorlari faoliyatida koʼrsatkich uchun ishlash kabi salbiy holatlar shakllangan. Natijada huquqbuzarliklarning oldini olish, jumladan viktimologik profilaktika sohasidagi ahvol buzib talqin etilardi.